Persoonlijk ben ik nooit zo dol geweest op Ayaan. Hoewel ik snap dat extremisten soms nodig zijn om het ‘midden’ te verschuiven ben ik zelf meer een consensus-centralist die op gezond verstand wil vertrouwen. Eigenlijk heb ik dat altijd als typisch Nederlands gezien, maar sinds Fortuyn en met name Wilders en Verdonk heb ik daar toch twijfels over gekregen.
Afijn; terug naar Ayaan. Toen ze net bekend begon te worden had ik nog geen echt positief of negatief beeld bij haar. Ik vond haar wel wat polariserend maar dat schreef ik in eerste instantie toe aan mijn eigen voorkeur voor het redelijke midden. Wel had ik een naar gevoel bij haar overstap van de PvdA naar de VVD. Dat is ideologisch gesproken een grote stap vind ik en gaf me de indruk dat ze ofwel maar op één ding gefocussed was, ofwel een opportuniste op zoek naar meer bekendheid. Dus ik noteerde een minpuntje en bleef afwachtend in de hoop dat ze zich wat beter en breder zou gaan profileren.
Helaas werd dit het begin van een steeds radikalere stellingname, waarbij ik het gevoel kreeg dat de hele politiek voor Ayaan eigenlijk vooral een middel was om haar stellingen over moslims en vooral moslima’s meer kracht bij te zetten. De bijval uit onverwachtse hoeken steeg; ik heb mijn abonnement op Opzij destijds opgezegd omdat de hoofdredactrice, een fervent Ayaan supporter, zei dat ze op hun redactie nooit een vrouw met een hoofddoek zouden aannemen. Alsof economische zelfstandigheid niet een van de belangrijkste hoekstenen van het feminisme is! Maar dat is een andere discussie, misschien voor later.
Ik vond de film die ze maakte te provocerend en haar uitspraken te extreem, maar vond dat ze compleet in haar recht stond om zich op die manier te uiten. Net zoals ik in mijn recht sta om daar weer een eigen mening over te hebben. Dat daar door mensen met bedreigingen op werd gereageerd was schrikbarend en natuurlijk moet er dan politiebescherming komen. Iedereen die op die manier bedreigd wordt moet beschermd worden.
Maar ook toen zat ik me zijdelings aan andere dingen te ergeren. Ze was gekozen als volksvertegenwoordiger in de kamer, kreeg daar ook haar salaris voor, maar zat voor mijn gevoel “in de baas zijn tijd’ haar boeken te schrijven en films te maken. Ze hoorde toch wat meer dingen te doen in de kamer, of was ik nu gek?
Over het schandaal destijds heb ik hier ook al wat geschreven. Ik vond het niet goed dat ze op valse voorwendselen asiel aan had gevraagd, maar begreep het wel. Het strenge vreemdelingenbeleid was ook niet alleen haar partij te verwijten, de pvda heeft daar ook een rol in gespeeld. Alleen zijn wij in Nederland eigenlijk wel van gelijke monikken gelijke kappen dus dat er mensen om soortgelijke redenen werden uitgezet was voor mij moeilijk te verkroppen.
Destijds bleek dat ze al een paar maanden aan het solliciteren was bij Amerikaanse denktanks. Ze koos uiteindelijk voor the American Enterprise Institute en dat was wel onverwachts. Zoals in het gelinkte artikel ook al te lezen valt is dat een erg conservatieve organisatie met nauwe relaties met de Bush regering en met het Amerikaanse bedrijfsleven. Ayaan vertelde dat ze in haar zoektocht ook wel aanbiedingen had gekregen van andere organisaties, met een wat liberalere agenda, maar dat die haar niet zoveel geld konden bieden.
Under DeMuth’s leadership, AEI demonstrated that a Washington think tank committed to the betterment of mankind is a market inefficiency. In the old days, tycoons bequeathed vast fortunes to nonprofits so that they might pursue research about and possibly even help to solve the world’s problems. Some (notably, Bill Gates and Warren Buffett) continue to follow this creaky model. Increasingly, though, corporations don’t wait for their chiefs to start feeling sentimental about their accumulated assets. Instead, the corporations themselves invest “charitable” contributions in a different sort of nonprofit—a simpatico think tank dedicated to researching and possibly even helping to solve the corporation’s problems, real or imagined, in the political arena.
In Amerika heeft de Nederlandse regering (en dus de Nederlandse belastingbetaler – een groep waar Ayaan niet meer toe behoorde) nog een jaar lang haar beveiliging betaald – nog iets langer dan origineel was afgesproken. Vanaf het moment dat ze haar definitieve verblijfsvergunning kreeg en dus privé fondsen kon gaan werven is de beveiliging gestopt.
Nu horen we dat er Europeanen zijn die dat een schande vinden. De Denen hebben haar eerder al asiel aangeboden; blijkbaar had niemand ze verteld dat het probleem juist was dat ze naar Amerika wilde, want in Nederland zou haar beveiliging gewoon doorbetaald zijn. Nu zijn het de Fransen die haar staatsburgerschap aan willen bieden en Ayaan zegt dat dat haar wel wat lijkt. Zal me benieuwen of die dan ook de beveiliging in AMERIKA gaan betalen, want daar zit de angel natuurlijk juist.
Persoonlijk vind ik dat we haar alle kansen hebben gegeven sinds 1992. Ze heeft haar opleiding hier gedaan, ze heeft de universiteit mogen doen op kosten van de regering (studiebeurzen werken niet zo makkelijk in Amerika) en hebben haar de ruimte gegeven om haar bekendheid op te bouwen. Ze heeft er zelf voor gekozen om naar Amerika te gaan. Het grote geld lonkte, de grotere bekendheid lonkte en over de nadelen had ze blijkbaar niet nagedacht. Het is háár keuze, ze heeft heel veel mogelijkheden op heel veel plaatsen. Als ze hier komt, met de Nederlandse salarissen en met de Nederlandse belastingen, is de beveiliging vanzelfsprekend maar ik denk niet dat Nederland enorme beveiligingsbedragen moet gaan betalen zodat Ayaan rijker kan worden in de States. Als de Fransen daar anders over denken mogen ze zich helemaal uitleven.

Een mooi en genuanceerd verhaal. Ik heb ook een tijdje gezweefd tussen ‘helden verdienen ondersteuning, waar ze ook zijn’ en ‘ze kan toch ook gewoon hier in de Tweede Kamer blijven zitten?’. Ik neig nu naar het laatste.
Het is mooi voor haar dat alles wat ze zegt en doet zoveel publiciteit trekt maar dat is ergens ook wel jammer, omdat het vooral iets anders aantoont: als je publiciteit trekt krijg je aandacht en oplossingen aangereikt. En velen van ons verdienen wel die aandacht en ook de oplossingen maar krijgen ze niet – omdat ze geen aandacht trekken.
Het Idols-effect: als mensen je leuk vinden ga je door; of je kunt zingen is niet doorslagggevend.
Ik vind het altijd zo fijn als er mensen zijn die zeggen wat ik had willen bedenken