Cartoons (2)

Zoals ik ook op Alpers blog al zeg: ik denk niet dat de cartoons gepubliceerd hadden moeten worden maar vind wel dat de Deense krant het RECHT had om ze te publiceren. Vrijheid is geen onvoorwaardelijk recht, daar hangen verantwoordelijkheden aan vast. Alper vindt dat vrijheid van meningsuiting geen beperkingen zou moeten hebben en dat standpunt begrijp ik maar daar ben ik het niet mee eens. Er zijn altijd grenzen aan wat je kunt zeggen, ook wettelijke, dus het gaat erom hoe je die grenzen definieert *en* hoe je omgaat met de vrijheid die je hebt. De krant heeft geen wettelijk recht overschreden en het wettelijk recht is belangrijk en moet verdedigd worden, maar dan liever niet over een publicatie die ik moreel gezien verwerpelijk vind – met name vanwege het DOEL van de publicatie. Als je de cartoons gezien hebt zie je trouwens dat ook sommige cartoonisten dat vonden.

Als de cartoons echt nut gehad hadden, iets belangrijks aan de kaak hadden willen stellen, kunst en emotie moesten verbeelden, was het misschien nog iets anders geweest. Dit zijn geen duidelijk afgebakende gebieden.

Maar de cartoons hebben bewust MOHAMMED uitgebeeld omdat het taboe is om hem te portretteren. Het feit dat er islamitische stromingen zijn die dat wel doen en waar dat wel van mag (al zijn afbeeldingen sporadisch) doet er niet aan af dat deze cartoons alleen bedoeld waren om te provoceren. Dat dezelfde krant drie jaar eerder geweigerd heeft om Christelijke spotprenten af te drukken “omdat die beledigend zouden zijn en oproer zouden veroorzaken” maakt het nog eens extra duidelijk.

Het herdrukken van de cartoons is ook een reactie die ik begrijp, omdat mijn eerste reactie ook is dat zij ons niet voor kunnen schrijven wat we publiceren. Tegelijkertijd is het alleen maar verwerpelijker om ze te publiceren als je weet wat je er mee aanricht. Je kunt wel zeggen dat ze niet zo gewelddadig moeten demonstreren (“eigen schuld dikke bult”) maar daarmee ontloop je niet je eigen verantwoordelijkheid omdat je nu eenmaal weet wat de gevolgen zijn als je olie op het vuur gooit. Kunnen we geen cartoonwedstijd uitschrijven over de belachelijkheid van de protesten om te laten zien aan wiens kant we staan? Moeten we echt millioenen mensen kwetsen om een veel kleinere groep idioten terug te pakken?

Zeker nu we weten dat er express express gestookt is door fanatici om de rellen uit te lokken, en we toch wel een donkerbruin vermoeden hebben dat deze gelegenheid door een aantal landen in de regio met beide handen werd aangegrepen om de aandacht van een aantal eigen politieke problemen af te leiden? Iran dat graag de moslimlanden achter zich verenigd nu de veiligheidsraad over hun kernenergieprogramma gaat praten. Saoedi-Arabië dat net een boel kritiek te verduren kreeg omdat er zoveel pelgrims om zijn gekomen dit jaar? Syrië dat kampt met de nasleep van de moorden in Libanon die op hun conto worden geschreven? Er zijn buitenproportioneel veel moslims uit deze landen gevonden bij de gearresteerde oproerkraaiers in de andere landen in het Midden-Oosten.

Het initiatief van de Noorse Palestijnen om alle Palestijnen in Noorwegen op te roepen de Noorse vlag uit te hangen kan ik van harte toejuichen. Deze excuus site voor het geweld is ook een mooi initiatief – al schrik je je rot als je het gastenboek leest van de hoeveelheid moslimhaters die zich erin uit leven. Ik heb al meer initiatieven gezien van moslims die duidelijk willen maken dat ze het niet eens zijn met de oproerkraaiers – ook al vinden ze over het algemeen de cartoons beledigend en nodeloos grievend. Kunnen we naast de extremen niet wat meer aandacht hebben voor de gematigde mens? Kunnen we niet proberen uit te gaan van gezamenlijke waardes, waarin zowel vrijheid van meningsuiting als de plicht om daar verantwoord mee om te gaan centraal staan?